رئیس‌جمهور سابق ایران در واکنش به اقدام شورای امنیت نسبت به پرونده‌ هسته‌ای ایران گفت: هیچ چیز غیرمنتظره‌ای رخ نداده است.
سیدمحمد خاتمی در حاشیه دیدار اعضای ستاد «ربع قرن فعالیت دانشگاه آزاد» در جمع خبرنگاران افزود: متأسفانه این رویکرد شورای امنیت کاملا قابل پیش‌بینی بود.
یکی از اختلاف سیاست‌ها در عین پافشاری بر حفظ حقوق ایران در استفاده‌ صلح‌آمیز از فناوری هسته‌ای، این بود که اعتقاد داشتیم پرونده‌ ایران به شورای امنیت نرود. حقی که با کمی تأمل کاملًا قابل دستیابی است.
خاتمی با تأکید بر این‌که هیچ‌کس نسبت به حق ایران در بهره‌برداری از فناوری صلح‌آمیز هسته ای تردید ندارد و همه تلاش می‌کنند این امر محقق شود افزود: وقتی که پرونده‌ ایران به شورای امنیت رفت مشخص بود که چنین تصمیمی اتخاذ خواهد شد.
رئیس سابق شورای عالی امنیت ملی هم‌چنین با بیان اینکه مسؤولان پرونده‌ هسته ای ایران در شورای امنیت با درایت و تدبیر مسائل را پیش برده‌اند اظهار داشت: فکر می‌کنم آقای لاریجانی و سایر دوستان که در وزارت امور خارجه و سازمان انرژی اتمی دست اندرکار امر هستند، مسائل را عاقلانه پیش بردند)؛ اما حرف‌های خطیب نماز عید سعید قربان (حضرت آیت الله هاشمی رفسنجانی) قابل تأمل است.
رئیس موسسه بین‌المللی گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها در شرایط موجود مذاکره را بهترین راه برای حل مسأله پرونده‌ هسته ای ایران ‌دانست و با اشاره به فشارهایی که مانع تحقق این امر بود، رفتارهای دوگانه‌ی غرب و آمریکا نسبت به ایران و کشورهایی که حتی دسترسی به سلاح هسته ای دارند را یادآور شد و گفت: این نشان می‌دهد که برخوردهای آن‌ها از روی حسن نیت نیست و بر اغراض خاص سیاسی استوار است.
وی در ادامه با تأکید بر این‌که " نباید از حقمان عقب‌نشینی کنیم" اظهار داشت: اگر فشارها تشدید شود، در برابر هر زیانی که ایران ببیند، دیگران هم زیان می‌بینند. منطقه‌ ما منطقه‌ حساسی است و تاب بحران جدیدی را ندارد.
خاتمی در عین حال وضعیت ایران را متفاوت از کشورهایی که تاکنون اشغالگران در آن‌ها بحران ایجاد کرده‌اند دانست و گفت: عقل حکم می‌کند از این بحران‌ها پرهیز شود.
رئیس موسسه‌ بین‌المللی گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تمدن‌ها مهار بحران را خواست افکار عمومی آمریکا و کل جهان عنوان و اضافه کرد: امیدواریم این عقل جمعی غلبه پیدا کند.
رئیس‌جمهوری سابق ایران در ادامه، پرهیز از رفتارهای احساسی و تکیه بر عقل و تدبیر را در حل پرونده‌ هسته ای کشورمان از سوی دو طرف مورد تأکید قرار داد و از آن به عنوان راهکاری که باعث می‌شود امور با هزینه‌ی کمتر پیش برود نام برد.
وی ادامه داد: مصلحت ایران، منطقه و جهان ایجاب می‌کند که به راه درست که مذاکره است، بازگردیم.
خاتمی در ادامه‌ اظهاراتش به وضعیت جهان همزمان با آغاز سال ۲۰۰۱ که در آن سیاست‌های افراطی در نقاط مختلف جهان وضعیت رو به رشدی داشت اشاره و خاطرنشان کرد که در وضعیت امروز جهان متوجه شده این سیاست‌ها، سیاست‌های غلطی است.
وی با اشاره به آغاز سال ۲۰۰۷ افزود: سال ۲۰۰۱ اجماع جهانی به گفت‌وگوی تمدن‌ها به جای جنگ تمدن‌ها بود. ۶ سال گذشت و مردم منطقه و جهان هزینه‌های فراوانی را پرداختند و امروز افکار عمومی دنیا با تجربه‌ شش سال پر از انفجار، خون و شکنجه، راه حل را حرکت به سوی صلح می‌داند؛ صلحی که بر پایه‌ عدالت است و عدالتی که از طریق گفت‌وگو و تفاهم محقق می‌شود.
یک نگرانی مشترک در دنیا نسبت به سیاست‌های تند و خشن وجود دارد. در آغاز سال ۲۰۰۷ مژده می‌دهیم که در این سال بشریت بیش از سال ۲۰۰۱ آماده است تا بر اساس گفت‌وگو و تفاهم پیش برود.
تاریخ حکم محکومیت افراط‌گرایی را صادر کرده است. اگر هنوز افراط‌گرایان در برخی از نقاط جهان جولان می‌دهند، مطمئن باشید که مراحل آخر را طی می‌کنند و بشر نیاز به گفت‌وگو دارد.
خاتمی در ادامه درباره‌ چگونگی احقاق حق مردم ایران در جنگ تحمیلی بعد از اعدام صدام اظهار داشت: وقتی صدام نیست کسان دیگری هستند که می‌توانند شاهد سیاست‌هایی که علیه مردم ایران اعمال شد، باشند.
وی ادامه داد: بدون تردید صدام یکی از بزرگ‌ترین جنایتکاران تاریخ بود، اما من در یادداشتی که درباره‌ اعدام صدام نوشتم آوردم که آیا آن وقت که دستور جنایاتش را صادر می‌کرد همانند لحظه‌ای که پای جوخه‌ی‌دار بود، می‌لرزید یا این‌که احساس غرور می‌کرد؟
رئیس‌جمهوری سابق کشورمان اضافه کرد: یقیناً از کشته شدن هیچ‌کس، حتی افراد جنایتکار خوشحال نمی‌شوم اما افراد جنایتکار هم باید پاسخگوی رفتار خود باشند.
وی با اظهار امیدواری نسبت به این‌که سرنوشت صدام بتواند عبرتی برای دیکتاتورها باشد، گفت: بدترین شکل سرنوشت، جنایت و دیکتاتوری است و بهترین وضع این است که همان‌طور که خداوند انسان را آزاد آفریده این امکان را فراهم کنیم که خود سرنوشتش را تعیین کند.
رئیس‌جمهوری سابق ایران که در دیدار اعضای ستاد «ربع قرن فعالیت دانشگاه آزاد» سخن می‌گفت، با اشاره به سفرهایی که در طول دوران هشت ساله‌ مسؤولیتش به استان‌ها و شهرهای مختلف کشور داشته، گفت: بدون استثناء یکی از خواستهای مردم در همه شهرهای کوچک و بزرگ، توسعه‌ دانشگاههای موجود داشت و نیز احداث دانشگاه در شهرهای فاقد مرکز آموزش عالی بود.
خاتمی استفاده از ظرفیت‌های دانشگاه آزاد را یکی از راه‌های پاسخ گفتن به این خواست مردم عنوان ‌کرد و با بیان اینکه ارقام بودجه ای که امروز سخاوتمندانه در اختیار استان‌ها قرار می‌گیرد در اختیار دولت نبود، به رقمی که برای مصارف عمرانی و ضروری در اختیار رئیس‌جمهوری قرار داشت، اشاره و خاطرنشان کرد که دولت با همان بضاعت اندک، نیازهای کشور در بخش احداث مراکز آموزش عالی را تا حدی مرتفع می‌ساخت.
وی با بیان این‌که بیش از ۸۰ درصد نیاز کشور به احداث مراکز آموزش عالی را دانشگاه آزاد با کمک‌های ناچیز دولت انجام می‌داد به نقش این دانشگاه در عملی کردن خواست مردم در بخش آموزش عالی و رفع محرومیت اشاره کرد و آن را قابل تقدیر دانست.
خاتمی اظهار داشت: البته از زمانی که من در شورای عالی انقلاب فرهنگی به عنوان وزیر عضو بودم و بعد از آن وقفه‌ای ایجاد شد و بعد مجدداً به عنوان رئیس این شورا در آن حاضر شدم، یک نوع اختلاف میان متصدیان آموزش عالی و متصدیان دانشگاه آزاد وجود داشت که برخی از این نگرانی‌ها و ایرادات نیز درست بود.
در همان زمان هم من اعتقاد داشتم هر کاری در شروع مشکلاتی دارد و همکارانم معتقد بودند استانداردهای دانشگاه آزاد باید ارتقاء یابد و خوشبختانه امروز در بعضی موارد سطح استانداردهای دانشگاه آزاد از بسیاری از واحدهای دولتی هم فراتر رفته است.
کار دولت، سیاست، هدایت و پشتیبانی آموزش عالی است و این تصور غلط که دانشگاه آزاد خارج از چارچوبهای آموزش عالی در حال شکل گیری است باید اصلاح شود.
باید به شدت از دولتی شدن دانشگاه آزاد پرهیز کرد. اگرچه دانشگاه آزاد غیردولتی است، اما دولت موظف است به این مرکز بزرگ علمی کشور کمک کند.
آرزوی من این است که هیچ‌کس برای تحصیل وجهی پرداخت نکند، اما آیا این ممکن است؟
این فکر که دانشجویان می‌توانند به صورت مجانی تحصیل کنند در حال حاضر یک توهم است. دانشگاه آزاد شاید بتواند یک سوم یا حتی نیمی از شهریه های فعلی خود را کم کند، ولی حتی اگر هزینه‌های دانشگاه آزاد را با یک مدرسه‌ غیرانتفاعی مقایسه کنیم، متوجه خواهیم شد که این امر ممکن نیست.
اشرافی فکر نمی‌کنم، اما تصورم این نیست که دانشگاه آزاد در دریافت شهریه‌ها اجحاف می‌کند.
بخش قابل توجهی از جامعه به راحتی توان پرداخت هزینه های تحصیلی دانشگاه آزاد را ندارند، اما مگر دولت موظف به کمک نیست؟ دولت حساب کند بگوید من هیچ کمکی را در اختیار دانشگاه آزاد نمی‌گذارم، اما این مقدار را در اختیار شما می‌گذارم تا از محل آن هزینه‌ی تحصیل کسانی که قادر به پرداخت شهریه‌های دانشگاه آزاد نیستند، را تأمین کنید.
خاتمی با بیان این که دانشگاه آزاد با شهریه‌هایی که می‌گیرد معجزه می‌کند گفت: فشارهایی که بر این دانشگاه می‌آید فشارهای بی‌جایی است. دولت اگر دلش می‌سوزد که حق هم دارد، ردیف بودجه‌ای را قرار دهد تا آن‌هایی که نمی‌توانند این شهریه‌ها را بپردازند، از آن محل استفاده کنند، این ردیف بودجه می‌تواند در اختیار وزارت رفاه، کمیته امداد و یا خود دانشگاه آزاد قرار گیرد.
رئیس‌جمهوری سابق کشورمان تصریح کرد: با دستورالعمل نمی‌توان مشکلات را حل کرد. نمی‌توان دستور داد تورم یا بیکاری نباشد و همچون خشایارشاه با شمشیر بر امواج دریا کوبید که در دریا طوفان نباشد.
وی اضافه کرد: کمک به طبقات محروم ایجاب می‌کند که ردیف بودجه‌ای بگذاریم و به خانواده‌های کم‌درآمد کمک کنیم تا به دانشگاه آزاد که بر روی حداقل‌ها کار می‌کند، فشار نیاید.
وی هم‌چنین با اشاره به ویژگی‌های دانشگاه آزاد به عنوان دانشگاهی که بعد از انقلاب شکل گرفت، جایگاه این دانشگاه را در جامعه بسیار حساس خواند و با تأکید بر رفع موانع پیش روی این دانشگاه اظهار داشت: دانشگاه آزاد با یک ربع قرن فعالیت در خیلی از جهات به خوبی درخشیده و باز هم زمینه برای ترقی و پیشرفت دارد.
باید اجازه دهیم دانشگاه آزاد توسعه‌ی کمی و کیفی داشته باشد.
خاتمی در ادامه به ارتقای سطح دانش جامعه در تحقق اهداف چشم‌انداز ۲۰ ساله‌ی نظام اشاره کرد و با یادآوری نقشی که مهارت‌ها می‌توانند در افزایش بهره‌وری ایفا کنند، از دانشگاه آزاد به عنوان یکی از مراکزی که با توسعه‌ واحدهای کاردانی خود کمک شایانی به تقویت مهارت‌ها کرده است نام برد.
وی در ادامه با اظهار امیدواری نسبت به رشد روزافزون دانشگاه آزاد و استفاده از تجارب مدیریتی ربع قرن فعالیت این دانشگاه، اظهار داشت: امیدواریم دولت محترم که خواهان پیشرفت علم و دانش در کشور است، تعامل بیشتری با دانشگاه آزاد داشته باشد و به این دانشگاه به عنوان یک فرصت مغتنم برای پیشرفت نگاه کند، نه یک رقیب.
رئیس‌جمهوری سابق کشورمان در بخش دیگری از سخنانش تصریح کرد: باید به شدت از دولتی شدن دانشگاه آزادپرهیز کرد. به دانشگاه آزاد از دو منظر می‌توانم نگاه کنم؛ یکی از منظر شهروندی که علاقه‌مند به پیشرفت جامعه است و دوم به عنوان شخصی که هشت سال مسؤولیت اجرایی داشته و در مراکز دانشگاهی نیز مسؤولیت‌هایی را عهده‌دار بوده است.
از ویژگی‌های جامعه‌ ایرانی این است که قریب به ۲۷ سال است راه جدیدی را که انتخاب کرده تجربه می‌کند. البته این راهی است که ۱۵۰ سال ملت ایران خواستار آن بود و در انقلاب اسلامی اوج پیدا کرد.
ملت ایران خواستار آزادی و مردم‌سالاری بود و انقلاب اسلامی این امر را محقق کرد.
خاتمی با تأکید بر خواست ملت ایران برای دستیابی به ترقی و اعتلای هرچه بیشتر کشور، نیز اظهار داشت: پیوند هویت تاریخی و خواست‌های مهم تاریخی ملت ایران تحولات بزرگی را ایجاد کرد. البته موانعی نیز در داخل و خارج وجود داشته و دارد، اما باید توجه کرد که موفقیت‌های به دست آمده در این دوران کم نبوده است.
وی هم‌چنین خواست مردم در ارتقای سطح دانش و تخصص جامعه را نیز یادآور شد و با غیر کافی دانستن امکانات موجود در برابر تحقق این خواست، به سهمی که دانشگاه آزاد در تحقق این خواست‌ها داشته اشاره کرد.
خاتمی با ارائه‌ آماری از تعداد دانشجویان کشور در دوران قبل از انقلاب و ابتدای دوره‌ هشت ساله‌ ریاست جمهوری‌اش، و با بیان این که در پایان این مدت این رقم با ارتقای چشمگیر به ۲ میلیون و ۱۵۰ هزار نفر رسیده گفت: یقیناً این توسعه، توسعه‌ صرفاً دولتی نبوده و بخش قابل ملاحظه‌ ای از آن توسط دانشگاه آزاد انجام شده و هنوز هم باید به صورتی بسیار جدی به این امر اهتمام ورزیم.
رئیس‌جمهوری سابق ایران هم‌چنین با بی‌بدیل خواندن نقش دانشگاه آزاد اظهار داشت: بدون شک باید همت و تیزبینی کسانی که اقدام به تأسیس این دانشگاه -که آن را به تأیید امام نیز رسانده‌اند- را قدر بدانیم.
وی ریاست دانشگاه آزادی اسلامی را دارای سعه‌ صدر، مدیریت و پی‌گیری‌دانست و با تقدیر از دکتر عبدالله جاسبی گفت: مدیریت دانشگاه آزاد در بدو تأسیس بدون تکیه بر امکانات دولتی به اداره این مرکز علمی ‌پرداخت و این نهال نوپا نه تنها امروز به صورت درختی تناور درآمده بلکه در عرصه‌های بین‌المللی هم به جایگاه و پایگاهی قابل احترام دست یافته است.